Αν αυτό που ζούμε δεν είναι παγκόσμιος πόλεμος, τότε είναι η πρόβα του.
Ο κόσμος δεν βρίσκεται σε ειρήνη.
Ζει πάνω στο καπάκι μιας κατσαρόλας που βράζει.
Η παλιά ισορροπία δεν στηρίζεται πια στην εμπιστοσύνη, αλλά στον φόβο.
Αν σπάσει, αν δεν έσπασε ήδη, τίποτα δεν θα μείνει όρθιο! Ούτε αυτός που θα την σπάσει.
Η Πρότερα Ισορροπία
ΗΠΑ: η μόνη υπερδύναμη μετά το 1991.
Ρωσία: ηττημένη, αδύναμη, ταπεινωμένη, προσπαθεί να αναγεννηθεί.
Κίνα: παρατηρητής, όχι ακόμα παίχτης.
Ευρώπη: πολιτικά προσαρτημένη στη Δύση, χωρίς στρατηγική αυτονομία.
Η ισορροπία βασιζόταν στη σιωπηλή υπόσχεση: «Καμία επέκταση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς».
Το Ρήγμα..
Το 2014 ήταν το ρήγμα.
Η ανατροπή Γιανουκόβιτς στην Ουκρανία έδειξε ότι οι άγραφοι κανόνες έσπασαν.
ΗΠΑ και ΝΑΤΟ έδειξαν τα δόντια μέσω τρίτων.
Η Ρωσία σήκωσε το γάντι.
Το 2022, το πεδίο έγινε καυτό.
Ταυτόχρονα, η Κίνα αναδύεται. Όχι στρατιωτικά, αλλά οικονομικά. Παίζει υπόγεια. Περιμένει.
Το φαινόμενο της πεταλούδας σε εφαρμογή.
Η συνεχής άλογη κλιμάκωση, «αθώα» στις αρχικές μορφές, οδηγεί στο Χάος!
Η Αναθεώρηση
ΗΠΑ: πρώτες αμφισβήτησαν την παλιά ισορροπία. Ενεργοποίησαν πίεση μέσω Ουκρανίας.
Ρωσία: απάντησε ως ανοιχτός αναθεωρητής, όχι μόνο αμυνόμενος.
Κίνα: παρακολουθεί, επενδύει, αποφεύγει τη σύγκρουση.
Ο κόσμος μπήκε σε φάση πολλαπλών μετώπων: Ουκρανία, Μέση Ανατολή, Ειρηνικός.
«Ο πόλεμος γεννιέται από φόβο, συμφέρον και τιμή.»
(Θουκυδίδης, Ιστορίαι 1.76.2)
Οι δυνάμεις δεν κινούνται από ηθική, αλλά από ένστικτο επιβίωσης.
· Ο φόβος της παρακμής για τις ΗΠΑ.
· Ο φόβος περικύκλωσης για τη Ρωσία.
· Ο φόβος στρατηγικής ασφυξίας για την Κίνα.
· Το συμφέρον ενεργειακό, τεχνολογικό, νομισματικό.
· Η τιμή – ή αλλιώς το γόητρο. Όποιος υποχωρήσει, δείχνει αδυναμία. Και κανείς δεν συγχωρεί την αδυναμία.
Σενάριο 1 – Κλιμάκωση χωρίς όριο
Η κρίση στην Ουκρανία δεν λήγει. Ανοίγουν νέα μέτωπα.
Η Δύση ελπίζει σε σταδιακή φθορά του εχθρού.
Η Ρωσία επιλέγει «Αll-in»: δεν αντέχει ήττα.
Η Κίνα εξοπλίζεται σιωπηλά, καταγράφει τα λάθη των άλλων.
Η παγκόσμια οικονομία σπάει σε μπλοκ.
Οι κοινωνίες φθείρονται. Οι θεσμοί ριζοσπαστικοποιούνται.
Το «όριο της αποτροπής» μετακινείται συνεχώς.
Το παιχνίδι μετατρέπεται σε «Zero-Sum Game» δηλ. Θάνατος σου η Ζωή μου.
Κατάληξη:
Η σύγκρουση μετατρέπεται σε μακροχρόνια.
Επιζητείται πλήρης νίκη, Δύσκολα επιτεύξιμη.
Αέναη πρόκληση κόστος, καινούρια τρομακτική παγκόσμια πραγματικότητα.
Σενάριο 2 – Συμβιβασμός πριν την κατάρρευση
Οι κοινωνίες κουράζονται. Οι οικονομίες ζορίζονται.
ΗΠΑ φοβούνται κοινωνική ανάφλεξη εσωτερικά.
Ρωσία αναζητά διαπραγμάτευση χωρίς ταπείνωση.
Κίνα θέλει να αναπτυχθεί χωρίς να καεί από τις φλόγες.
Η αναγκαστική λογική επιβάλλεται στην επιθυμία.
Η πραγματικότητα σπρώχνει σε αποκλιμάκωση.
Κατάληξη:
Συμβιβασμός χωρίς συμπόρευση.
Αποστρατιωτικοποιημένες ζώνες, καθαρές διαχωριστικές γραμμές.
Νέα ισορροπία: πιο ψυχρή, πιο ρεαλιστική, όχι τόσο τρομακτική
Ο κόσμος δεν θα είναι όπως πριν – αλλά θα πορεύεται, ίσως επουλώσει και πληγές.
Σενάριο 3 – Ολοκληρωτική νίκη του ενός
Η Δύση Γονατίζει την Ανατολή:
Η Ρωσία διαλύεται ή παραλύει.
Το Ιράν αποσταθεροποιείται.
Η Κίνα απομονώνεται.
Ηγεμονία ΗΠΑ, αλλά το κόστος ασύλληπτο.
Η Ανατολή θριαμβεύει:
ΗΠΑ αποτραβιούνται. ΝΑΤΟ διασπάται.
Νέο παγκόσμιο σύστημα πληρωμών.
Η Ρωσία αποκαθίσταται. Η Κίνα ηγείται.
Κατάληξη:
Πρακτικά Αδύνατο χωρίς πυρηνική εμπλοκή.
Η Ιστορική πραγματικότητα αμείλικτή: καμία αυτοκρατορία δεν επιβάλλεται ολοκληρωτικά με τις πύλες του Άδεως κλειστές.
Το Τέλος;
«Ο πόλεμος είναι διδάσκαλος βίαιος. Μαθαίνει στους ανθρώπους τι μπορούν να κάνουν όταν χάσουν τα πάντα.»
(Θουκυδίδης, 3.82.2)
Η Ισορροπία του Τρόμου δεν έχει ακόμη χαθεί….ελπίζουμε!
Προς το παρών όμως έχει μεταμορφωθεί σε κάτι πολύ επικίνδυνο: Την ψευδαίσθηση ελέγχου του χάους.
Η ώρα που θα συνειδητοποιήσουμε ότι βρισκόμαστε στο Βασίλειο του Τρόμου δεν είναι μακριά. Το χειρότερο είναι ότι η στιγμή της διάβασης δεν θα είναι ορατή, μπορεί ήδη ο Ρουβίκωνας να είναι πίσω μας.
Αυτό που ζούμε δεν είναι ειρήνη. Είναι προεόρτια θύελλας.
Και τα προεόρτια τελειώνουν….
Ευχή και Ελπίδα: Ας είναι αχρείαστος ο διδάσκαλος του Θουκυδίδη!
